Huyện Đông Anh - Hà Nội
 
Hà Nội
 
Hải Phòng
 
TP Hồ Chí Minh
 
Khu vực khác
Hỗ trợ Pháp lý
Tin bất động sản
Chiêm ngưỡng kiến trúc Đền Nổi Itsukushima - Nhật Bản
Dinh thự đứng đầu danh sách nhà đẹp của tạp chí Luxist
Không gian sống thoải mái cho nhà hẹp
Những cách làm đẹp mặt tiền cho nhà biệt thự
Một số cách kết hợp màu sắc ấn tượng
Trang trí tường để tạo điểm nhấn cho phòng khách
Thiết kế biệt thự vườn đồi trên khuôn viên 570m2
Các ngân hàng bắt đầu ngưng cho vay BĐS Các ngân hàng bắt đầu ngưng cho vay BĐS
Mê Linh: Khi nào mới trở thành đô thị trung tâm?
Tin bất động sản nổi bật tuần từ 20 - 26/3
Cảnh giác khi mua căn hộ chung cư B5 Cầu Diễn
Cho thuê trung tâm thương mại: Không dễ "ăn" Cho thuê trung tâm thương mại: Không dễ "ăn"

Đêng Sái - Lế Hội

Ngày 5 - tháng  May - năm  2012  23:40
 
Cụm di tích lịch sử văn hoá đền Sái gồm Đình Nhội, đền Sái và nhà thờ tiến sỹ Lê Tuấn Mậu.
 
Đình Nhội là trung tâm sinh hoạt văn hoá tín ngưỡng của dân làng Nhội (Thuỵ Lôi). Đình gồm 7 gian lớn đồ sộ với kiến trúc cổ mái đao cong tạo dáng đẹp cho ngôi đình. Trước mặt có ao đình rộng, hàng năm cứ vào ngày hội ở đây lại nhộn nhịp bởi tiếng ca trong trẻo của anh Hai, chị Ba quan họ. Sân đình rộng lát gạch bát tràng là trung tâm tổ chức lễ hội “Rước vua”. Đôi câu đối lưu giữ tại đình nói lên điều đó:
 
“Sông núi bảo hộ dân, kê lĩnh hết ta ma phải tạ Giang Sứ
 
Thục, Ngô đô Loa Thành, hội xuân mãi duy trì cốt bái sơn thần”
 
Đền Sái toạ lạc trên núi Vũ Đương Sơn nổi giữa cánh đồng. Các công trình kiến trúc kế tiếp nhau từ lưng chừng núi lên đỉnh. Dưới cùng là ngũ môn đồ sộ, tiếp đến gác chuông ba gian hai chái, sau đến đền kính thiên, tiền tế, bái đường và hậu cung. Các công trình kiến trúc có niên đại cuối Lê, đầu Nguyễn. Cổ nhất là hậu cung, nền nhà lát bằng nhiều viên gạch có trang trí nổi hình rồng, vật liệu kiến trúc tiêu biểu của thời Lê. Quanh đền còn có "Tiên Tỉnh", "Tiên Trì", "Mã Tích Tiên Đề", "Thạch Sùng". Hiện nay, đền Sái còn lưu giữ nhiều pho tượng cổ, sáu tấm bia đá, cây hương đá dựng từ đời Lê Chính Hoà. Cổng tam quan đồ sộ gồm 5 cửa gọi là ngũ môn quan:
 
“Lâu đài chiêm bái lòng ngưỡng vọng
 
Tam quan xã ngắm thấy cao vời”
 
(Câu đối đền Sái)
 
Qua cổng tam quan đến gác chuôn đền Sái, gác chuông được khôi phục trùng tu năm 1989. Trên gác chuông treo chuông do dân làng Nhội đúc năm Thành Thái thứ 10 triều Nguyễn.
 
Theo đường thần đạo qua gác chuong là nhà Kính Thiên, một công trình kiến trúc độc đáo với lớp mái chồng diêm. Chính giữa nhà Kính Thiên là tấm bia trụ “Huyền Thiên Đạo Quán” Được làm năm Chính Hoà Tân Tỵ 1701. Bia ca ngợi cảnh đạp vùng núi Sái, lịch sư và công đức của thành Huyền Thiên Trấn Vũ.
 
Nhà tiền tế mới được trùng tu năm 1999, tiếp đến là tiền đường và hậu cung với kiến trúc cổ. Trong đều còn lưu giữ được nhiều cổ vật quý hiếm đặc biệt là pho tượng Đức Huyền Thiên Trấn Vũ trong hậu cung đền.
 
Phía sau đền Sái là chùa Thích Ca, nơi sinh hoạt tín ngưỡng của nhân dân địa phương. Trong chùa còn lưu giữ được hệ thống tượng phật đẹp có giá trị.
 
Phía bên trái đền Sái có hòn núi nhỏ tên gọi là Châu Lai, trên đó có một ngôi đền toạ lạc, nhân dân gọi là đền Thượng, thờ thầ Cao Sơn Đại Vương thời Hùng Vương.
 
Đền Sái là nơi diễn ra lễ hội rước vua. Nơi vua Thục An Dương Vương bái yết đức thành Huyền Thiên, đôi câu đối tại đền Sái ghi lại:
 
“Trên đỉnh núi, lầu gác nguy nga, qui và hợp lĩnh, thuỵ ứng trời nam sinh Thái Đức.
 
Trước ngũ quan, tướng quan triều bái, hùng bưu quỳ lậy, vang truyền đất Bắc tỏ công thần”
 
Nhà thờ tiến sỹ Lê Tuấn Mậu nằm trọng cụm di tích đền Sái. Ngôi đền nhỏ nằm ven sông Cà Lồ với kiến trúc đẹp. Trong đền có tượng tiến sỹ Lê Tuấn Mậu, ông đã từng làm đến chức quan thượng như thời Lê - Mạc. Ông được coi là ông tổ của nghề Vật cổ truyền. Trong đèn còn lưu giữ được khá nhiều cổ vật trong đó còn một số câu đối nói về cảnh đẹp của ngôi đền cũng như công tích của ông:
 
“Đền miếu nguy nga tôn lưỡng trụ
 
Non sông triều bái tráng trường xuân”
 
Hoặc:
 
“Đánh mạc khởi binh truyền cõi Bắc
 
Lê phù thề nguyện nức trời Nam”
 
Cụm di tích lịch sử văn hoá đền Sái được Bộ VHTT xếp hạng năm 1986. Trọng cụm di tích còn lưu giữ được nhiều cổ vật, trong đó phải kể đến khối lượng bia đá hoành phi, đại tự, câu đối, sắc phong… theo thống kê hiện có 26 hoành phi và đại tự, 48 đôi câu đối, hơn 20 sắc phong…
 
Theo sự tích “Kim Thuyết Cung” lưu giữ tại đình Nhội (thôn Thuỵ Lôi xã Thuỵ Lâm) thì: “…Thất Diệu Sơn là núi có con gà trắng sống ngàn năm nay đã thành yêu tinh hay tụ tập yêu ma quỉ quái, biến hoá muon hình làm hại nhân dân… Rùa vàng dẫn nhà vua đến vùng núi Thất Diệu trừ Bạch Kê Tinh (ma gà trắng) và lũ yêu ma. Khi đến núi Vũ Đương thấy trên núi có phiến đá in dấu chân người. Vua hỏi, Rùa vàng đáp: Đây là nơi đức Huyền Thiên giáng lâm vì khi trừ yêu quái, thành ốc xây xong, nhân dân trở lại cuộc sống thanh bình. Thâm cảm công đức của đức Huyền Thiên Trấn Vũ, vua Thục đến núi Vũ Đương xây đền là “Kim Khuyết Cung” cái tên làng Ma Lôi cũng được đổi thành Xuân Lôi, cấp tự điền cho dân làng trông nom thờ cúng. Và hàng năm cứ tiết xuân vua lại đại hội quan quân về bái yết…”

 

Xung quanh vùng đền Sái còn nhiều di tích phụ cận, đó là nơi thờ các danh nâhn, các công thần có công với dân với nước như đền Thuỷ, đền Trung thờ Trương Hống, Trương Hát đánh giặc Lương phò Lý Nam Đế, đình Mạnh Tân thờ Đương Giang Đại Vương và bà Thánh Mẫu Phạm Thị, người sinh ra vị vua đầu tiên của triều Lý có công khởi dựng lên Thăng Long ngàn năm văn vật.

 

Sự tích:
Sự tích bắt nguồn từ việc An Dương Vương xây thành ốc, được các tiên nữ đêm đêm xuống trần gánh đất đắp hộ, nhưng thần ma gà tác yêu giả tiếng gà gáy sáng làm các tiên cô bỏ cuộc bay về trời, nên đắp mãi chưa xong thành. Sau nhờ được thần Huyền Thiên Trấn Vũ ra tay diệ được ma gà trắng núp ở Thất Diệu Sơn, nên vua Thục mới xây xong thành Cổ Loa. Thần Trấn Vũ nay được thờ trên núi Sái một hòn của Thất Diệu. Xưa, nhà vua nhớ ơn thần, hằng năm thường về đây lễ tạ. 


Vua mất đi, dân làng vẫn nhớ lệ, tổ chức rước "vua sống", là một cụ ông cao tuổi nhất, mặc áo long bào, đội mũ bình thiên ngự kiệu để dân rước từ sân đình lên đền Sái. Đám rước có sứ Thanh Giang tức Thần Kim Quy dẹp đường, có gộc tre mang hình đầu gà trắng và thầy tu cầm gươm đi bên. Đến đền Sái, thày tu chém 3 nhát gươm gỗ vào một hòn đá làm lễ "ươm gươm" rồi đổ bát máu gà lên đá, tượng trưng cho việc đã trừ xong yêu quái ma gà.

 
Nhà vua gương mặt uy nghiêm, mình khoác long bào, đầu đội mũ ngự ngồi trên ngai vàng, xung quanh cờ lọng rợp trời, trống chiêng rộn rã, đoàn người kéo dài cả cây số rùng rùng rước kiệu vàng vào đền làm lễ... Đó là khung cảnh của lễ rước vua giả độc đáo có một không hai diễn ra ở làng Thụỵ Lôi, xã Thụỵ Lâm, Đông Anh, Hà Nội. 



Tích xưa kể rằng sau nhiều lần xây thành Cổ Loa không xong, cứ ngày xây đêm lại đổ, vua Thục Phán An Dương Vương được thần Huyền Thiên Trấn Vũ giúp diệt trừ yêu tinh, từ đó thành xây lên mới vững chãi. Để tạc ghi công đức của thần, nhà vua cho xây dựng đền Sái, thờ thần Trấn Vũ và hàng năm cứ vào mùa xuân nhà vua lại đích thân xa giá về bái yết tại đền. Về sau, việc đi lại khó khăn, tốn kém tiền bạc của nhân dân nên nhà vua ban chiếu cho làng Thụỵ Lôi thực hành nghi lễ này. Từ đó xuất hiện lễ hội “Rước vua giả”, còn gọi là lễ rước vua sống của nhân dân làng Thụỵ Lôi. 

Lễ hội rước vua ở làng Thụỵ Lôi được tổ chức vào ngày 11 tháng Giêng âm lịch hàng năm. Để chuẩn bị cho ngày hội lớn này, ngay từ những ngày đầu năm mới dân làng đã cho sửa sang lại đường sá, những cụ có uy tín trong làng tìm chỗ dựng dinh cho vua, chúa và các quan lại; dân làng làm bánh chưng, bánh dày tiến vua cùng nhiều sản vật khác... 

Trước ngày diễn ra hội chính, làng cho giết trâu, bò, lợn để khao dân tại đình làng... Sáng 11 tháng Giêng là ngày hội chính, ngoài người được chọn làm vua còn có chúa và bốn vị quan đầu triều cùng tham gia lễ rước. Vua giả ngồi trên kiệu được trai tráng trong làng rước ra đình cùng các quan. Trong khi rước, thỉnh thoảng đám trai tráng khênh kiệu “chúa” lại hô vang rồi chạy để dẹp đường cho “vua”. Sau khi “vua”, “chúa” cùng bá quan yên vị, yến tiệc bắt đầu; tan tiệc trống chiêng nổi lên rộn rã, theo nghi lễ truyền thống, “chúa” lên kiệu vào yết “vua”, sau đó “vua” lên kiệu và cuộc rước bắt đầu: “vua” lên bái vọng đức Huyền Thiên ở đền Sái và thực hiện nhiều nghi lễ khác ở đình, chùa... 

Lễ hội diễn ra trong không khí trang nghiêm mà náo nhiệt, chiêng trống nổi liên hồi, ai nấy đều hồ hởi dõi theo đám rước, hàng vạn người nối nhau làm ngày xuân như dài mãi... Đặc biệt sau lễ rước, “vua” trở về dinh là... nhà mình, ngự trên ngai vàng, bà con làng xóm vui mừng tới dinh “vua” chúc mừng. 

Theo các cụ cao niên trong làng, những người được phong “vua” phải đáp ứng nhiều yêu cầu khắt khe về đức độ, sức khỏe, tuổi tác (trên 70 tuổi)... Vị “vua” được chọn sẽ có uy tín rất lớn trong những việc nghi lễ của làng cho đến lễ rước tiếp theo có “vua” mới được bầu chọn. 

Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, lễ rước vua giả ở Thụy Lôi bị gián đoạn, từ năm 1984 đến nay được duy trì rất đều đặn. Xưa kia, nhà vua cắt ruộng đất cho những người được giao chuẩn bị lợn, trâu làm lễ khi đón rước vua, nay ở Thụỵ Lôi vẫn còn những cánh đồng mang tên dõng Vua, khu Trâu đô, Lợn đô... 

Trước kia lễ hội rước vua diễn ra trong ba ngày, nay chỉ tổ chức gọn một ngày cho phù hợp với đời sống văn hóa mới. Ngày 11 tháng Giêng hàng năm, du khách khắp nơi lại đổ về Thụy Lôi để dự lễ rước vua giả độc đáo của làng và càng thêm tự hào về một nét văn hóa đặc sắc của ngàn năm Thăng Long - Hà Nội

397 lượt xem
 
Tin cùng chuyên mục :
 
Tin mới đưa :